Rawee Textile Art
I'M A BIRD, YOU ARE MY SMILE
ฉัตรรวี ทองนาค
Textile Artist / Contemporary Textile Designer / ผู้ก่อตั้ง Rawee Textile Art
ฉัตรรวี คือ ศิลปินและนักออกแบบสิ่งทอร่วมสมัย ผู้ขับเคลื่อนผลงานด้วยความหลงใหลในผ้าไหมและกระบวนการย้อมสีธรรมชาติ ซึ่งเชื่อมั่นว่างานหัตถศิลป์เป็นมากกว่าความงามทางทัศนียภาพ แต่เปรียบเสมือน "อาวุธทางความคิด" และ "กระบอกเสียง" ที่ใช้สร้างบทสนทนาเชิงลึกระหว่างมนุษย์ ธรรมชาติ และปัญหาสังคม
ผลงานศิลปะจัดวาง (Installation Art) ของ ฉัตรรวี โดดเด่นด้วยการนำภูมิปัญญาดั้งเดิมมาผสานกับบริบทร่วมสมัย ผ่านเอกลักษณ์ความพลิ้วไหวของ "ลายดอกพุดตาน" ที่สื่อถึงการเปลี่ยนแปลง ผลงานของเธอได้รับการยอมรับและจัดแสดงทั้งในและต่างประเทศ อาทิ เมืองเฉิงตู ประเทศจีน, เมืองออสโล ประเทศนอร์เวย์ และผลงานล่าสุดที่ถ่ายทอดเรื่องราวของคุณพ่อผู้ป่วยโรคอัลไซเมอร์ ได้รับคัดเลือกให้จัดแสดง ณ University of the Arts London, Central Saint Martins ประเทศอังกฤษ
ในปัจจุบันเธอมุ่งมั่น ขยายนิยามของความยั่งยืนจากมิติสิ่งแวดล้อม สู่ความยั่งยืนทางจิตวิญญาณและความสัมพันธ์ของมนุษย์ในสังคม
คำอธิบายผลงาน
ชื่อโครงการ: I'M A BIRD, YOU ARE MY SMILE
นิทรรศการศิลปะสิ่งทอจัดวางและกิจกรรมส่งต่อความสุข "โบยบิน - พิงใจ"
ปัญหาและที่มาของแนวคิด:
โครงการนี้กลั่นกรองมาจากประสบการณ์ตรงของศิลปินในฐานะ "ผู้ดูแลสำรอง" และมีคุณแม่เป็นผู้"ดูแลหลัก" ให้กับคุณพ่อที่ป่วยด้วยโรคอัลไซเมอร์ ซึ่งต้องเผชิญกับความเหนื่อยล้า ภาวะหมดไฟ (Caregiver Burnout) และบาดแผลทางใจจากความไม่เข้าใจของคนรอบข้าง ท่ามกลางวิกฤตดังกล่าว ศิลปิน พบจุดเปลี่ยนเมื่อได้นำศิลปะเข้ามาใช้ในบ้าน คุณพ่อมักวาดภาพนกและบอกเล่าว่า "ที่ชอบวาด เพราะนกบินได้อย่างอิสระ" ซึ่งสะท้อนถึงความปรารถนาที่จะโบยบินให้พ้นจากพันธนาการของโรค กิจกรรมเล็กๆ นี้ได้ช่วยคืนรอยยิ้มและสร้างพื้นที่พักใจให้ทุกคนในครอบครัว ศิลปินจึงตั้งใจนำโมเดลการทดลองในบ้านนี้มาขยายผลสู่สังคม เพื่อสร้างพื้นที่เยียวยาใจให้แก่ผู้ดูแลและผู้ป่วยท่านอื่นๆ
รูปแบบการนำเสนอและกิจกรรม
โครงการแบ่งออกเป็น 3 ส่วนหลัก เพื่อร้อยเรียงเรื่องราวจากบาดแผลสู่การเยียวยา ได้แก่
1. งานศิลปะจัดวางสิ่งทอ (Textile Installation Art):
ผลงานชุด Memories of Petals: ใช้ผ้าไหมย้อมครามไล่เฉดสีจนกลายเป็นสีขาว สื่อถึงความทรงจำที่ค่อยๆ จางหาย ร่องรอยดอกไม้ที่เหลืออยู่เปรียบเสมือนความทรงจำที่งดงาม และใช้รอยเจาะเผาด้วยธูปเพื่อสะท้อนถึงบาดแผลและภาวะหมดไฟของผู้ดูแล
ผลงานชุดใหม่ I'M A BIRD, YOU ARE MY SMILE: ผลงานที่สร้างสรรค์ร่วมกัน (Co-creation) ในครอบครัว โดยนำภาพวาดลายเส้น "นก" (ตัวแทนของอิสรภาพและการปกป้อง) และ "ดอกไม้" (น้ำหล่อเลี้ยงจิตใจ) มาจัดแสดงบนผ้าไหมที่พลิ้วไหวไปกับสายลม
2. กิจกรรมพูดคุย: เปิดพื้นที่ปลอดภัยในการเสวนา โดยมีวิทยากรผู้เชี่ยวชาญมาให้ความรู้ที่ถูกต้องเกี่ยวกับการดูแลผู้ป่วยสมองเสื่อม พร้อมทั้งการถอดบทเรียนจากประสบการณ์ตรงของศิลปิน เพื่อส่งต่อพลังใจให้ผู้ดูแล
3. กิจกรรมเวิร์กชอป “โบยบิน - พิงใจ” (Fly & Rest Workshop): กิจกรรมศิลปะบำบัดที่ให้ผู้เข้าร่วมเลือกรูปนก 2 ตัว (นกเล็กแทนผู้ป่วย, นกใหญ่แทนผู้ดูแล) นำมาแต่งแต้มด้วยสีสกัดจากพืชพรรณธรรมชาติในท้องถิ่น จากนั้นนำนกไปติดบนผืนผ้ายาว 3 เมตรที่ย้อมด้วยสีธรรมชาติต่างๆ ซึ่งเป็นตัวแทนของสภาวะอารมณ์ที่ต้องการพึ่งพิง (เช่น ท้องฟ้าปล่อยวาง, พึ่งพิงธรรมชาติ, หรือ สวนดอกไม้แห่งความทรงจำ)
จุดเด่นและผลกระทบเชิงบวก (Impact)
นิทรรศการนี้มุ่งส่งต่อแรงบันดาลใจกลับสู่ครัวเรือนผ่านแนวคิด "ศิลปะท้องถิ่นบำบัดใจ" ที่นำวัตถุดิบธรรมชาติใกล้ตัวและงานคราฟต์พื้นถิ่นมาเป็นเครื่องมือเยียวยาที่เรียบง่าย โครงการนี้มุ่งดึงศักยภาพของผู้ป่วยและผู้ดูแล เพื่อสร้างความสุขจากกระบวนการบำบัดในครัวเรือนและท้องถิ่น พร้อมพลิกบทบาทของผู้ป่วยจาก "ผู้รับความช่วยเหลือ" สู่การเป็น "ศิลปินร่วมสร้างสรรค์" โดยผู้เข้าร่วมงานจะได้รับ "ชุดไอเดียความสุข" ซึ่งประกอบด้วยคู่มือและวัสดุเส้นใยธรรมชาติขนาดเล็ก เพื่อนำกระบวนการศิลปะบำบัดอย่างง่ายนี้กลับไปทำร่วมกับผู้ป่วยหรือผู้สูงอายุที่บ้านได้
ความสำเร็จจากการสร้างพื้นที่ความสุขเล็กๆ ภายในบ้าน จะเป็นรากฐานสำคัญในการขยายผลนำไปสู่ระดับชุมชนและสังคมต่อไป โดยโครงการมุ่งเป้าไปที่กลุ่มผู้ดูแล บุคลากรทางการแพทย์ ศิลปิน นักออกแบบ และบุคคลทั่วไป เพื่อสร้างความตระหนักรู้ บรรเทาภาวะหมดไฟ (Caregiver Burnout) และเตรียมความพร้อมให้สังคมไทยก้าวเข้าสู่สังคมผู้สูงอายุด้วยความเข้าใจและมีคุณภาพชีวิตที่ยั่งยืน





