เทศกาลงานออกแบบเชียงใหม่ 2025, 6 –14 DEC

Chuanlhong Ceramic

เตาชวนหลง × ข่วงเมืองลำพูน

ผลงานศิลปะสาธารณะชื่อ พิมพ์ และ อานนท์ เป็นผลลัพธ์จาก โครงการออกแบบโครงข่ายพื้นที่และศิลปะเพื่อการเรียนรู้เมืองลำพูน (เวียงศิลปะหละปูน) ได้รับทุนวิจัยประจำปี พ.ศ. 2566 จากหน่วยบริหารและจัดการทุนด้านการพัฒนาระดับพื้นที่ (บพท.) กระทรวงอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม (อววน.) โดยทีมวิจัยจากคณะสถาปัตยกรรมศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ ทำงานร่วมกับทีมนักพัฒนาเมือง หน่วยงานราชการ ศิลปินและผู้ประกอบการหัตถอุตสาหกรรมของเมืองลำพูน โดยเฉพาะ ลำพูนซิตี้แลป เทศบาลเมืองลำพูน เตาชวนหลงเซรามิก โดยติดตั้งผลงานบนพื้นที่สาธารณะในความดูแลของเทศบาลเมืองลำพูน เพื่อใช้ประโยชน์ในด้านส่งเสริมการเดินเท้าของประชาชนและดึงดูดนักท่องเที่ยวให้เข้าถึงพื้นที่ย่านการค้าใจกลางเมืองเก่าลำพูนที่มีสภาพร้างผู้ใช้งานภาพหลังการย้ายออกของศูนย์ราชการระดับจังหวัดซึ่งทำให้บริเวณศาลากลางหลังเก่าและพื้นที่ชุมชนโดยรอบมีสภาพสิ่งแวดล้อม เศรษฐกิจและสังคมถดถอย และต้องการเครื่องมือรูปแบบใหม่เพื่อส่งเสริมการฟื้นฟูเมืองอย่างยั่งยืนโดยให้ตอบสนองแนวทางการพัฒนาเศรษฐกิจสร้างสรรค์ซึ่งเป็นความท้าทายใหม่ของการฟื้นฟูย่านเมืองเก่าลำพูน ทีมวิจัยได้ใช้แนวทางการผังเมืองและเมืองแห่งการเรียนรู้ โดยเฉพาะการวิเคราะห์เชิงพื้นที่ด้วยแบบจำลองที่คำนวณด้วยโปรแกรมคอมพิวเตอร์เพื่อหาบริเวณตำแหน่งและเส้นทางบนโครงข่ายพื้นที่สาธารณะของย่านเมืองเก่าลำพูนที่มีศักยภาพในการเข้าถึงและมองเห็นแต่ขาดการใช้งานในสถานการณ์จริงเพราะขาดปัจจัยสร้างแรงดึงดูด และนำเสนอต่อทีมนักพัฒนาเมืองและหน่วยงานราชการท้องถิ่น เพื่อกำหนดเป้าหมายความเป็นไปได้ในการลงทุนพัฒนาและดูแลจัดการโครงสร้างพื้นฐานที่เป็นไปตามข้อเสนอแนะจากผลวิเคราะห์ โดยเฉพาะเส้นทางสัญจรและสิ่งอำนวยความสะดวกที่มุ่งเป้าให้มีผู้ใช้งานเดินเท้าเข้าสู่พื้นที่ชุมชนย่านกลางเวียง และนำเสนอต่อศิลปินและผู้ประกอบการหัตถอุตสาหกรรมของเมืองลำพูน เพื่อจัดทำกระบวนการร่วมสร้างสรรค์ผลงานศิลปะสาธารณะ โดยดำเนินการเป็นส่วนหนึ่งของนิทรรศการภายใต้ความร่วมมือของ CEA และลำพูนซิตี้แลป และนำชิ้นงานที่ประชาชนและนักท่องเที่ยวมีส่วนสร้างสรรค์ขึ้น ไปเข้ากระบวนการผลิตเซรามิกและประกอบสร้างเป็นผลงานศิลปะสาธารณะโดยศิลปินเตาชวนหลงร่วมกับทีมวิจัย “พิมพ์” คือผลลัพธ์ชิ้นแรก เป็นศิลปะสาธารณะที่จัดทำขึ้นด้วยวัสดุเหลือใช้จากกระบวนการผลิตงานหัตถอุตสาหกรรมผ่านกระบวนการร่วมสร้างสรรค์ ที่ทำหน้าที่ฟื้นฟูสภาพแวดล้อมบริเวณสี่แยกหัวมุมตึกร้างของเทศบาลเมืองลำพูนบนถนนรถแก้ว ซึ่งเป็นเส้นทางสัญจรเป้าหมายของโครงการพัฒนาท้องถิ่นเพื่อเชื่อมโยงการสัญจรระหว่างแหล่งท่องเที่ยวหลักสองแห่งของเมืองเก่าลำพูน ได้แก่ วัดพระธาตุหริภุญชัย และวัดมหาวันหรือวัดพระรอด โดยมีการติดตั้งไฟฟ้าส่องสว่างด้วยพลังงานแสงอาทิตย์เพื่อช่วยลดการเกิดอุบัติเหตุจราจรในเวลากลางคืน ผลงานชิ้นแรกนี้เปิดการใช้งานด้วยการเป็นฉากหลังของพื้นที่เทศกาลเฉลิมฉลองและในเวลาต่อมากลายเป็นส่วนหนึ่งของสภาพแวดล้อมที่ได้รับการปรับปรุงเป็นอันดับแรกของอาคารร้างที่กลายเป็นสุขศาลาที่ให้บริการด้านสุขภาพแก่คนในชุมชน มีการประเมินผลโดยผู้ใช้งานซึ่งพบว่าประชาชนและนักท่องเที่ยวมีความพึงพอใจและเห็นประโยชน์และความเหมาะสมที่งานศิลปะสาธารณะชิ้นนี้มีต่อการฟื้นฟูย่านชุมชน และได้ส่งเสริมให้มีการเพิ่มจำนวนของงานศิลปะสาธารณะที่จัดทำขึ้นด้วยกระบวนการร่วมสร้างสรรค์จัดวางบนบริเวณตำแหน่งอื่นอีกบนโครงข่ายเส้นทางสัญจรและพื้นที่สาธารณะที่ได้รับการเสนอแนะจากผลวิเคราะห์เชิงพื้นที่ด้วยแบบจำลอง เช่น พื้นที่ศาลากลางเก่า ถนนรถแก้วและถนนวังซ้าย โดยคงมิติความเป็นงานศิลปะและประโยชน์ใช้สอยสาธารณะควบคู่กันไปเพื่อส่งเสริมการฟื้นฟูย่านเมืองเก่าลำพูน “อานนท์” คือผลลัพธ์ชิ้นที่สอง ซึ่งมีกระบวนการต่อเนื่องมากจากผลลัพธ์ชิ้นแรก โดยศิลปินและทีมวิจัยยังคงแนวทางของการใช้ทรัพยากรหลักที่เป็นของเหลือใช้จากกระบวนการผลิตชิ้นงานหัตถอุตสาหกรรมมาประยุกต์ใช้และเพิ่มคุณค่า โดยศิลปินนำผลงานที่ผ่านกระบวนการคิด ผลิต และนำไปจัดแสดงมาแล้ว นำมาตีความใหม่เพิ่มเติมและติดตั้งให้สื่อสารคุณค่าด้านภูมิปัญญาและอัตลักษณ์ของพื้นที่ย่านเมืองเก่า ติดตั้งบริเวณกาดรถแก้วซึ่งเป็นตลาดนัดชุมชนที่จัดการโดยเทศบาลเมืองลำพูน โดยได้รับความอนุเคราะห์ให้ใช้พื้นที่ผนังเหนือกระถางต้นไม้ข้างคาเฟ่และร้านอาหารเทมเปิลเฮาส์ ซึ่งนักวิจัยมีส่วนกระตุ้นให้เกิดกระบวนการผลิตชิ้นงานต่อเนื่องและติดตั้งกระจายตัวอยู่บนโครงข่ายเส้นทางสัญจรและพื้นที่สาธารณะตามผลวิเคราะห์ที่ได้เสนอแนะในเชิงแผนผังไว้ แต่มุ่งเน้นให้เกิดการคิดและตัดสินใจ การลงทุนและประเมินผล และการจัดการดูแลร่วมกันระหว่างกลุ่มผู้มีส่วนได้ส่วนเสียในพื้นที่ให้มากขึ้น